एजेन्सी, फागुन ५ - १२ जनवरीमा हाइटीमा गएको महाभुकम्पमा करिब ८ सय १४ अमेरीकी डलर बराबरको नोक्सान भएको अनुमान गरिएकै बेला अमेरिकी विकास बैक एडिबीले त्यसको पुननिर्माणका लागि करिब १४ करोड अमेरिकी डलर आवश्यक पर्ने बताएको छ ।
मंगलबार बैकले र्सार्वजनिक गरेको एक अध्ययन अनुसार हाइटीको आवधिक, भुकम्पको तुलना, तीब्रता, कुल मृतक जनसंख्या तथा प्रति व्यक्ति घरेलु उत्पादनको आधारमा सो खर्च हुने उल्लेख गरिएको छ । एडिबीका अनुसार भुकम्पका कारण मर्ने तथा हराउनेको संख्या दुई देखि अर्ढाई लाख सम्म भएको उल्लेख गरिएको छ । केही सयम अगाडी हाइटी सरकारले भुकम्पमा २ लाख ३ हजार जनाले ज्यान गुमाएको आधिकारिक भनाई र्सार्वजनिक गरेको थियो । एडिबीका अर्थशास्त्री एडि्रउड पावेल, एडुआर्र्डो कवाल्लो र ओस्कार बेकराका अनुसार यो घटनाको सुरूको आकडा अनुसार ८.१ अबर डलर रहेता पनि अन्तिम समयसम्म हाइटी पुन निर्माणका लागि १३.९ अरब डलर सम्म आवश्यक रहने बताएका छन् ।
यस्तै अन्य घटना लाई तुलना गरी हर्ेदा सुनामीमा १ लाख ६५ हजार ८ सय २५ मानिसको मृत्यु भएको थियो र ५.२ अरब डलर सम्पतीको नोक्सानी भएको थियो । तर्सथ एडिबीले हाइटी पुन निर्माणको लागि उक्त रकम आवश्य रहेको बताएको हो । यस्तै बैकले हाइटीको पुननिर्माणका लागि सहयोग गर्ने देशहरूबीच अभुत पूर्व समन्वयको जरूरी रहेको समेत बताएको छ ।
सोलार सुरुमा राख्दा महँगो लागे पनि दीर्घकालीन रूपमा निकै सस्तो पर्छ,' अल्ट्राका प्रबन्ध निर्देशक खनाल भन्छन्, 'वातावरणमैत्री, चाहिएका बेला तुरुन्त विद्युत् निकाल्न सकिने, दीर्घकालीन स्रोत भएकाले लामो समय यसलाई प्रयोगमा ल्याउन सकिन्छ ।' विद्युत् निकाल्न योजना सुरु भएको ४/५ वर्ष लाग्ने भएकाले लोडसेडिङको यो उपयुक्त विकल्प भएको उनी बताउँछन् ।
Dr. Baburam Bhattarai born 26 May 1954 in a village called Belbas in Khoplang VDC of Gorkha District Nepal. He was born in a lower middle class peasant family. He has three sibilings; one elder and one younger sister and one younger brother. He completed his school education from Amar Jyoti Janata Secondary School in Luintel, Gorkha, also known was the Luintel School.
COMMENTS