स्वाइनफ्लु संत्रास, अब के गर्ने ?

नेपालमा पनि हिजो देखि औपचारिक रूपमा स्वाइनफ्लु भित्रिएको पुष्ठी भएको छ । विश्व   स्वास्थ्य संगठनले माहामारी घोषणा गरेको ठिक १८ दिन पछी पहिलो पटक नेपालमा पनि यो रोग देखापरेको  हो ।
        अमेरिका  बाट फर्केका एक नेपाली दम्पती र उनका आठ बर्षीय छोरामा सो रोगको संक्रमण देखा परेको हो । सुगुरको संक्रमण बाट र्सर्ने यो रोग हाल  विश्व भर तेज गतिमा फैलिरहेको छ । त्यस्तै हाम्रो छिमेकी मुलुक भारतमा गत जेठ दुई गते नै सो रोग देखापरिसकेको थियो । छिमेकी मुलुकमा पनि खुल्ला  सिमा भएको कारण स्वाइनफ्लु कुनै पनि बेला नेपालमा भित्रिन सक्दथियो । कहिले बर्डफ्लुको माहामारी त कहिले स्वाइनफ्लुको माहामारीले विश्वलाईनै आतेस खेलाइदिसकेको अवस्थामा केही हदमात्रामा यो रोगलाई नियन्त्रणमा लिन अष्ट्रेलियका वैज्ञानिकरूले नया भ्याक्सिन पत्तालागाइसकेको खबर पनि बाहिर आइसकेको छ र यो भ्याक्सिनकेही दिनमै प्रयोगसालामा प्रयोग गरिसकेपछी विश्वभर उपलब्ध हुने भनिएको छ ।

१) कसरी र्सदछ यो रोग ?

र्सवप्रथम यो स्वाइनफ्लु भाइरस सुगुर बाट मानिसमा सरेको हो । त्यस पश्चात मानिस बाट मानिसमा अत्याधिक द्रत गतिमा फैलिरहेको यो भाइरस लाई  इन्फ्लएन्जा ए  - एच १ एन १ ) नामाकरण गरियो । जब कुनै सक्रमित ब्यक्तिमा सो भाइरसको जिवाणुप्रवेश गरेको हुन्छ हो त्यही ब्यक्तिले खोक्दा,  हाच्छयु“ गर्दा अन्य स्वस्थ ब्यक्तिमा हावाको मार्फ र्सर्ने गर्दछ । त्यस्तै संक्रमित भएको ब्यक्तिले हाच्छयु“ गर्दा उछिट्एर गएका भाइरसहरू कुनै बस्तुमा टासिन गई अन्य ब्यक्तिले नाक वा मुखमा प्रयोग गरेको खण्डमा यो रोग अत्यन्त छिटो र्सदछ ।

 २) के लक्ष्यण देखा पर्छ यो रोग लाग्दा ?

रूघाखोकीको सुरूवातनै यसको प्रमुख लक्ष्यण हो । यदि तपाईलाई ज्वरो आउने, घाटीमा टनसिल जस्तो महसुस भइ कफ जम्ने, जिउ निस्त्रिmय भइ हात गोडाले काम नगर्ने, साथै बान्ता समेत भएको खण्डमा तपाईलाई स्वाइनफ्लु लागेको हुन सक्दछ ।

३) कसरी बच्ने यो रोग बाट ?

यदि तपाई यो रोग बाट बच्न चाहानु हुन्छ भने तपाईले आफ्ना हातहरू नियमित रूपमा धुनु पर्ने हुन्छ  । शरीरले मागे जति आराम गर्नुहोस, सुत्ने समयलाई नियमित र सकेसम्म एउटै समय पारेर सुत्ने गर्नुहोस । सन्तुलित भोजन र तरल पदार्थको पर्याप्त प्रयोगले तपाइलाई सो राग संग लड्ने क्षमता लाई बृद्धि गरिदिन्छ । तपाइलाई फ्लु भाइरसको  संका लागेका बस्तु पनि नछुनु होस र रूघाखोकी बाट जो संक्रमित छन् तिनीहरू नजिक भरसक नजानुहोस सक्नु हुन्छ भने माक्सको प्रयोग नियमित गर्नुहोस । र यिदि तपाइलाई यो रोग लागेको संका भएमा तुरून्त इपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महासाखाको टेलिफोन नम्बर ४२५५७९६ मा सर्म्पर्क गर्नुहोस । यहा बाट तुरून्त तपाइलाई उद्धार गर्न रेस्कियू अपरेशन टोली तपाइ भए ठाउ आइपुग्दछ ।